Een vriend, buurman of goede kennis overlijdt en laat jou in het testament een auto na. Dat is een mooi gebaar en tegelijk een rare situatie. Je bent niet zijn familie en je weet niet precies wat je moet doen. Een auto geërfd van iemand die geen familie is, brengt een paar eigen vragen met zich mee: wie beslist erover, welke papieren heb je nodig en hoe zet je hem op jouw naam of verkoop je hem?
Dit artikel legt het globaal uit. Het is geen juridisch advies. Voor de officiële regels verwijzen we naar de Rijksoverheid.
Een auto geërfd van een vriend: legaat of erfenis
Wie iets krijgt van iemand die is overleden, krijgt het op een van twee manieren. Je bent erfgenaam, of je krijgt een legaat. Het verschil is belangrijk.
Een erfgenaam krijgt een deel van de hele nalatenschap, inclusief eventuele schulden. Een legaat is een specifieke gift: een bepaald voorwerp of bedrag, in dit geval een auto. Staat de auto als legaat in het testament, dan ben je legataris. Je erft dan niet de rest van de bezittingen, maar alleen datgene wat is genoemd.
Heb je geen testament gezien? Dan kan het zijn dat de auto naar de wettelijke erfgenamen gaat en niet naar jou. Iets wat mondeling is beloofd, heeft meestal geen juridische kracht. Controleer daarom wat er schriftelijk is vastgelegd. De notaris die de nalatenschap afhandelt, kan je dat vertellen.
Wie beslist over de auto?
Zolang de nalatenschap niet is afgewikkeld, staat de auto vaak nog op naam van de overledene. Je kunt hem dan niet zomaar meenemen of verkopen. Er is iemand die de afwikkeling regelt: een executeur, een erfgenaam of de notaris.
Meestal werkt het zo: de nalatenschap wordt eerst in kaart gebracht, de schulden worden bekeken, en daarna wordt het legaat uitgekeerd. Een legaat is namelijk pas zeker als de nalatenschap voldoende waarde heeft om alle schulden en wettelijke rechten van anderen te dekken. Dat kost tijd, en hoe lang het duurt, verschilt per nalatenschap.
Wacht dus met rijden of verkopen totdat de executeur of notaris laat weten dat de auto aan jou is toegewezen. Is er onduidelijkheid over wie de beslissingen neemt, vraag het dan aan de notaris.
Welke papieren heb je nodig?
Zodra de auto aan jou is toegewezen, heb je een paar documenten nodig om de tenaamstelling te regelen. Vraag aan de notaris of executeur welke stukken je moet hebben en waar je ze krijgt. In het algemeen gaat het om bewijs dat jij de rechtmatige eigenaar bent geworden en het kentekenbewijs van de auto.
Wat de RDW precies vraagt bij een overdracht na overlijden, staat op rdw.nl. Kijk daar altijd naar de actuele eisen. Ook de Rijksoverheid heeft uitleg over wat er geregeld moet worden na een overlijden.
Meer algemene informatie over verkopen na een overlijden lees je bij auto verkopen na een overlijden.
Erfbelasting bij een erfenis buiten de familie
Bij een erfenis of legaat kan erfbelasting verschuldigd zijn. Hoe hoog die is, hangt af van wat je krijgt en hoe je verwant bent aan de overledene. Voor iemand zonder familieband gelden andere tarieven en vrijstellingen dan voor een kind of partner. Bedragen en tarieven verschillen per jaar, dus we noemen ze hier niet.
Bekijk op de site van de Belastingdienst welke regels voor jou gelden. De notaris kan daar ook bij helpen. Geef hierbij de waarde van de auto op zoals hij op de datum van overlijden was.
Houden of verkopen?
Je hebt een auto gekregen die je niet zelf hebt uitgekozen. Misschien is hij te groot, te oud of past hij niet bij je leven. Misschien heb je al een auto. Of misschien voelt het vreemd om te rijden in de auto van iemand die er niet meer is.
Dat is begrijpelijk. Je hoeft de auto niet te houden uit plichtsgevoel. Toch kan het fijn zijn om hem een tijd te bewaren voordat je beslist, zeker als hij een herinnering is. Let alleen op de kosten: verzekering, belasting en onderhoud lopen door zodra de auto op jouw naam staat.
De rekenhulp houden of verkopen legt de cijfers naast elkaar. Je ziet snel of het de moeite waard is om de auto te houden of niet.
Is het een auto met een persoonlijke waarde, zoals een klassieker of een auto die jullie samen hebben gebruikt? Dan is bewaren soms de moeite waard. Is het gewoon een auto, dan mag je hem zonder schuldgevoel verkopen.
Verkopen na het erven
Wil je verkopen, wacht dan tot de auto op jouw naam staat of tot de notaris toestemming geeft. Verzamel daarna wat je nodig hebt: het kenteken, de kilometerstand en een beeld van de staat. Zeg ook eerlijk wat je niet weet, bijvoorbeeld als je de onderhoudshistorie niet kent. Dat komt vaak voor bij een geërfde auto.
Bij eerlijkbod vraag je gratis en vrijblijvend een bod aan. Je begint met het kenteken en vult in wat je weet. Iemand bekijkt de aanvraag en maakt één persoonlijk bod. Jij beslist. Ga je akkoord, dan halen we de auto gratis bij je op en krijg je het afgesproken bedrag bij de overdracht, samen met het vrijwaringsbewijs van de RDW.
Veelgestelde vragen
Mag ik een auto erven van iemand die geen familie is?
Ja, als dat in een testament staat. Je krijgt de auto dan als legaat of als erfgenaam. Zonder testament gaat de nalatenschap naar de wettelijke erfgenamen.
Wat is het verschil tussen een legaat en een erfenis?
Een legaat is een specifieke gift, zoals een auto. Een erfgenaam krijgt een deel van de hele nalatenschap, inclusief schulden. De notaris kan uitleggen welke situatie voor jou geldt.
Kan ik de auto meteen verkopen na het overlijden?
Meestal pas als hij aan jou is toegewezen en op jouw naam staat, of als de notaris of executeur toestemming geeft.
Moet ik erfbelasting betalen over de auto?
Dat kan. Het hangt af van de waarde en jullie relatie. Voor mensen zonder familieband gelden andere regels. De Belastingdienst geeft actuele informatie.
Waar vraag ik de overschrijving aan?
Bij de RDW. Zij geven aan welke documenten je nodig hebt bij een overdracht na overlijden.
Moet ik de auto houden als hij me is nagelaten?
Nee. Je kunt de auto verkopen als hij niet bij je past. Je kunt er ook eerst een tijd over nadenken.