Een auto kost geld op twee manieren. Een deel van het geld gaat weg, ook als de auto de hele maand op de oprit staat. Een ander deel hangt af van hoe vaak je instapt en hoe ver je rijdt. Wie die twee uit elkaar haalt, snapt veel beter waar het maandbedrag vandaan komt.
Dit stuk helpt je om beide soorten kosten te herkennen en ze voor je eigen auto op een rij te zetten.
Vaste kosten: je betaalt ze ook als je niet rijdt
Vaste kosten lopen door, los van het aantal kilometers. Je auto kan een week stilstaan en de rekening blijft gewoon komen.
De bekendste zijn de verzekering en de motorrijtuigenbelasting, in de volksmond wegenbelasting. Beide betaal je per periode, meestal per maand of per kwartaal. Het bedrag staat vast, tot er iets verandert aan je dekking, je premie of de regels. Over hoe het belastingbedrag in elkaar zit, lees je meer op de site van de Belastingdienst.
Daarnaast zijn er kosten die je minder snel als maandbedrag ziet, maar die er wel zijn:
- de APK, die je elke keer opnieuw moet halen;
- parkeervergunning of een vaste parkeerplek bij je huis;
- een pechhulpabonnement, als je dat hebt;
- afschrijving, de waarde die je auto verliest door tijd en leeftijd.
Afschrijving is de grootste vaste kostenpost die bijna niemand op de bankrekening ziet. Je betaalt het niet elke maand, maar je merkt het op het moment dat je de auto verkoopt of inruilt. Het verschil tussen wat je betaalde en wat je terugkrijgt, is wat je er in al die jaren aan hebt verloren. Daar kijk je dan even naar, als je het over de echte kosten van je auto wilt hebben.
Bezit je de auto nog niet lang, dan verbaast je misschien hoeveel er al in dit lijstje staat. Dat is normaal. Vaste kosten zijn onzichtbaar tot je ze optelt.
Variabele kosten: hoe meer je rijdt, hoe meer het kost
Variabele kosten schalen mee met gebruik. Rijd je dubbel zoveel kilometers, dan groeit dit deel ongeveer mee.
Het duidelijkste voorbeeld is brandstof: benzine, diesel of stroom. Je betaalt per liter of per kilowattuur, en hoeveel je nodig hebt hangt af van je verbruik en je route. Het rekenwerk is eenvoudig: je vermenigvuldigt je verbruik per 100 kilometer met de prijs per liter of kWh.
Verder horen hier bij:
- slijtage van banden en remmen;
- olie en onderhoudsbeurten die op kilometers gebaseerd zijn;
- parkeren onderweg, tol en veerponten;
- een wasbeurt of ruitenvloeistof, als je dat meetelt.
Onderhoud is een grensgeval. Een deel hangt af van tijd, zoals een jaarlijkse beurt. Een ander deel hangt af van kilometers, zoals remblokken. In de praktijk reken je het meestal naar variabel, omdat het per kilometer toeneemt.
Waar het grijze gebied zit
Niet alles past netjes in één hok. Een paar kosten zitten er tussenin, en dan is het handig om te kiezen en dat vol te houden.
Afschrijving is het bekendste voorbeeld. Een deel komt door leeftijd, dat is vast. Een deel komt door kilometers, dat is variabel. Voor een eerste overzicht is het prima om het als vaste post te zien, omdat de tijd de grootste rol speelt.
Ook een parkeervergunning kan twee kanten op. Heb je er één voor het hele jaar, dan is het vast. Betaal je per bezoek in de stad, dan is het variabel.
Het gaat er niet om dat je alles perfect indeelt. Het gaat erom dat je weet welk deel je kunt beïnvloeden door minder te rijden en welk deel niet.
Zo breng je je eigen kosten in kaart
Je hebt geen spreadsheet nodig om te beginnen. Je bankafschriften en je autopapieren zijn genoeg.
Begin bij de vaste kosten. Zoek je verzekeringspolis, het bedrag voor de motorrijtuigenbelasting en eventuele parkeerkosten. Reken alles om naar een bedrag per maand. Een jaarbedrag deel je door twaalf, een kwartaalbedrag door drie.
Ga dan naar de variabele kosten. Neem een periode van een paar maanden en tel op wat je aan brandstof of stroom, onderhoud en parkeren hebt uitgegeven. Deel dat door het aantal gereden kilometers. Zo krijg je een bedrag per kilometer, en dat getal is bruikbaarder dan het maandtotaal, omdat het laat zien wat een extra rit kost.
De kilometerstand vind je op de dashboardmeter en in je APK-historie. Op de site van de RDW kun je met je kenteken terugkijken welke standen er eerder zijn vastgelegd.
Wil je het niet zelf uitzoeken, probeer dan de rekenhulp wat kost je auto per maand. Je vult je gegevens in en ziet wat je auto jou echt kost.
Waarom de verdeling ertoe doet
Het onderscheid is meer dan boekhouding. Het laat zien wat een beslissing oplevert.
Stel dat je minder gaat rijden, bijvoorbeeld omdat je vaker thuiswerkt. Dan daalt je variabele deel, maar je vaste kosten blijven gelijk. De auto wordt per gereden kilometer dan duurder, ook al geef je in totaal minder uit. Dat is een gewone uitkomst, geen rekenfout.
Het werkt andersom ook. Rijd je veel, dan wegen de vaste kosten per kilometer minder zwaar. Daarom kan een auto voor iemand die veel rijdt goedkoop voelen en voor iemand die weinig rijdt duur.
Voor sommige mensen is dit het moment om te kijken of de auto nog past bij hun leven. Rijd je nauwelijks, dan betaal je vooral voor beschikbaarheid. Dat kan het waard zijn, maar het is goed om te weten dat je dat doet. Twijfel je, dan helpt de rekenhulp houden of verkopen om het naast elkaar te zetten.
Besluit je dat de auto weg mag, dan kun je altijd een bod aanvragen. Dat kost niets en je beslist zelf.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen vaste en variabele autokosten?
Vaste kosten betaal je ook als je niet rijdt, zoals verzekering, motorrijtuigenbelasting en afschrijving. Variabele kosten groeien met het aantal kilometers, zoals brandstof, slijtage en parkeren onderweg.
Is onderhoud een vaste of een variabele kost?
Allebei een beetje. Een jaarlijkse beurt hangt van tijd af, remblokken en banden van kilometers. Voor een overzicht reken je onderhoud meestal bij de variabele kosten, zolang je het maar consequent doet.
Is afschrijving een vaste kost?
Meestal wel, omdat de leeftijd van de auto de grootste invloed heeft. Er is ook een deel dat met kilometers meegroeit, maar voor een eerste overzicht is het prima om het als vaste post te zien.
Hoe bereken ik mijn kosten per kilometer?
Tel de variabele kosten over een periode op en deel ze door het aantal gereden kilometers. Wil je ook de vaste kosten meenemen, tel die dan bij elkaar en deel ze door het totaal aantal kilometers in dezelfde periode.
Waar vind ik officiële informatie over de belasting op mijn auto?
Op de site van de Belastingdienst. Daar staat uitgelegd hoe de motorrijtuigenbelasting werkt en waar je de bedragen voor jouw auto kunt opzoeken.
Wat kan ik doen om mijn autokosten te verlagen?
Kijk eerst naar de vaste kosten, want die lopen altijd door. Vergelijk je verzekering, controleer of je dekking nog past bij je auto en bepaal of je de auto wel genoeg gebruikt. Bij variabele kosten helpen een rustigere rijstijl en goede bandenspanning.