Een proefrit is het enige moment waarop je een auto echt kunt voelen voordat je betaalt. Op de foto’s zie je geen trillende rem en in de advertentie staat niet dat de koppeling pas na tien minuten gaat slippen. Toch duren veel proefritten maar een rondje om het blok, met de verkoper op de passagiersstoel die vooral vertelt hoe fijn de auto rijdt.
Neem de tijd en doe het met een plan. Hieronder staat waar je op let, in de volgorde waarin je het ook echt tegenkomt.
Voor je instapt
Een goede proefrit begint op de oprit. Vraag de verkoper om de motor koud te laten. Een motor die al warm is gedraaid, verbergt problemen met starten, een onrustig stationair toerental of rook bij de eerste omwenteling. Voel zelf even aan de motorkap voordat je iets zegt. Is hij warm terwijl de verkoper zegt dat de auto sinds gisteren stil staat, dan weet je genoeg.
Loop ook rond de auto. Kijk naar de banden: slijten ze aan de binnenkant of de buitenkant sneller dan in het midden, dan klopt er mogelijk iets met de uitlijning of de wielophanging. Kijk of de spleten tussen de panelen gelijk zijn en of de lak overal dezelfde tint heeft. Open alle deuren, de achterklep en de motorkap. Kijk onder de auto naar druppels op de grond.
Vraag daarnaast naar de papieren. Het kenteken en de tenaamstelling moeten kloppen met de persoon die voor je staat. Hoe je dat controleert, lees je bij de officiële gegevens van de RDW.
Koude start en eerste minuten
Zet het contact aan en kijk of alle controlelampjes even oplichten en daarna uitgaan. Een lampje dat niet gaat branden, kan betekenen dat iemand de lamp heeft losgekoppeld of afgeplakt. Een lampje dat blijft branden, is meestal een reden om door te vragen.
Start de motor en luister. Een koude motor mag even wat lawaaiiger zijn, maar rammelen, ratelen of piepen dat niet verdwijnt is een slecht teken. Kijk naar de uitlaat. Een beetje waterdamp bij kou is normaal. Blauwe of zwarte rook niet.
Laat de motor een paar minuten stationair draaien als de verkoper dat goed vindt, en let op de temperatuurmeter. Die hoort rustig te stijgen en daarna stabiel te blijven.
Remmen, schakelen en sturen
Zoek een rustig stuk weg en rem een paar keer, eerst zacht en dan wat steviger. De auto moet rechtuit blijven staan. Trekt hij naar links of rechts, dan remt een kant harder dan de andere. Voel je trillingen in het pedaal of in het stuur, dan kunnen de remschijven krom zijn. Een rempedaal dat spongieus voelt of ver doorzakt, hoort niet.
Bij een handgeschakelde auto test je de koppeling. Zet hem in een hogere versnelling op lage snelheid en geef gas. Loopt het toerental op zonder dat de auto vaart maakt, dan slipt de koppeling. Alle versnellingen moeten soepel in te schakelen zijn, ook de achteruit. Bij een automaat let je op schokjes, haperingen of een tragere reactie tussen de standen.
Laat het stuur even los op een vlak, veilig stuk weg, als dat kan. Een auto die dan scherp naar één kant trekt, heeft vermoedelijk een uitlijnprobleem. Draai ook het stuur helemaal naar links en rechts terwijl je langzaam rijdt en luister naar tikken of kraken.
Geluiden en gevoel op verschillende wegen
Eén soort weg vertelt maar de helft van het verhaal. Probeer daarom, als het kan, een stuk stad, een stuk landweg en een stuk snelweg.
In de stad rijd je stapvoets over drempels en slechte bestrating. Hoor je dan bonken, klepperen of kraken, dan kunnen de schokdempers of de draagarmen versleten zijn. Op de landweg let je op hoe de auto door bochten gaat en of hij rustig blijft bij een oneffenheid. Op de snelweg kijk je of de auto netjes rechtuit rijdt, of er vibraties ontstaan bij hogere snelheid en hoeveel windgeruis je hoort.
Zet de radio uit en laat de verkoper niet de hele tijd praten. Je wilt de auto horen, niet het verhaal over de auto. Een tweede paar oren helpt. Neem iemand mee die niet emotioneel betrokken is bij de aankoop.
Rijhulpsystemen en alles wat knoppen heeft
Veel auto’s hebben tegenwoordig systemen die helpen bij het rijden: adaptieve cruise control, rijstrookassistent, parkeersensoren, een camera, dodehoekwaarschuwing. Probeer ze allemaal. Een systeem dat in de advertentie staat maar niet werkt, kan een dure reparatie zijn, omdat sensoren en camera’s na schade of een nieuwe voorruit opnieuw afgesteld moeten worden.
Test ook de rest. Raampjes, airco in alle standen, verwarming, stoelverwarming, navigatie, Bluetooth, spiegels, ruitenwissers, achterruitverwarming, alle lampen. Het zijn kleine dingen, maar samen kunnen ze een flinke rekening opleveren. Noteer wat niet werkt en gebruik dat later in het gesprek over de prijs.
Verzekering tijdens de proefrit
Dit onderdeel wordt vaak vergeten. In Nederland moet elke auto die op de weg rijdt een verzekering hebben, dus de auto is in elk geval wettelijk verzekerd. Maar wat als je schade rijdt? Dan hangt het af van de polis van de verkoper en van de afspraken die je maakt.
Vraag vooraf of de auto verzekerd is en of er een proefrit is toegestaan onder de polis. Vraag ook wie het eigen risico betaalt als er toch iets gebeurt. Bij een proefrit via een bedrijf is dit meestal geregeld, bij een particuliere verkoper vaak niet. Spreek het liever vooraf af, en schrijf het kort op als het om een duur voertuig gaat.
Neem je rijbewijs mee, want de verkoper wil het waarschijnlijk zien. Kijk bij de ANWB naar de actuele tips over autoverzekeringen en wat je bij een proefrit zelf kunt regelen.
Na de proefrit
Stap niet meteen uit en onderhandel niet op de oprit. Zet de auto neer, laat de motor nog even stationair draaien, kijk onder de motorkap naar vloeistoflekkage en loop nog een keer rond. Een auto die warm is, laat soms dingen zien die een koude auto verbergt.
Neem daarna bedenktijd. Een goede verkoper snapt dat. Is er veel druk om vandaag te beslissen, dan is dat een reden om er een nacht over te slapen.
Twijfel je over wat je hebt gehoord of gevoeld, laat de auto dan keuren door een onafhankelijke monteur. Dat kost geld, maar het is goedkoper dan een verrassing na de koop.
Staat de auto die je nu rijdt nog op je oprit en weet je dat hij weg mag? Dan kun je een bod aanvragen terwijl je de nieuwe auto uitkiest. Dat is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet een proefrit duren?
Genoeg om de auto op verschillende soorten weg te rijden. Een rondje om het blok is te kort. Neem er ruim de tijd voor, zodat je stad, landweg en snelweg kunt proberen en de motor warm genoeg wordt om verschillen te merken.
Mag de verkoper meerijden?
Ja, en meestal gebeurt dat ook. Je hoeft je daar niet door te laten afleiden. Vraag vriendelijk of hij of zij even niet praat, zodat je kunt luisteren naar de auto.
Wie betaalt de schade als ik tijdens de proefrit een ongeluk krijg?
Dat hangt af van de polis van de verkoper en van wat jullie afspreken. Vraag het daarom vooraf en laat bij twijfel de verzekeraar van de verkoper bevestigen dat een proefrit is toegestaan. Meld een ongeluk altijd direct.
Kan ik een proefrit weigeren als de motor al warm is?
Je kunt erom vragen dat je auto koud is. Een verkoper die dat weigert of de auto net heeft laten warmdraaien, geeft je reden tot voorzichtigheid. Je mag ook een andere afspraak maken.
Moet ik een proefrit betalen?
Meestal niet. Een proefrit bij een bedrijf of particulier is normaal gratis. Wordt er wel een bedrag gevraagd, vraag dan waarvoor en of het later met de koopprijs wordt verrekend.
Is een proefrit genoeg om verborgen gebreken te vinden?
Nee. Een proefrit laat zien hoe de auto zich gedraagt, maar niet alles wat eronder zit. Een onafhankelijke keuring en de geschiedenis via het kenteken geven samen een beter beeld.